Khoa Học News

"Xác ướp lửa" trên đỉnh núi Phillipines có nguy cơ bị phá hủy

Hàng chục xác ướp lửa tồn tại từ 150 - 200 năm trước ở Kabayan có thể bị phá hủy bởi biến đổi khí hậu và tác động của con người.

Rải rác trên khắp vùng đồi núi Kabayan ở Philippines là hàng chục "xác ướp lửa" nằm nguyên tại chỗ mấy trăm năm. Được gọi là meking bởi người dân địa phương, những thi thể bảo quản nguyên vẹn này là tổ tiên cổ đại của người bản xứ Ibaloi, tuy nhiên, giờ đây thay đổi môi trường đang đe dọa phá hủy các xác ướp thiêng liêng, IFL Science hôm 24/1 đưa tin.


Nhiều xác ướp Kabayan có hình xăm bao phủ. (Ảnh: Alexis DUCLOS/Gamma-Rapho).

Tên gọi "xác ướp lửa" bắt nguồn từ quá trình bảo quản thi thể. Dù phương pháp ướp xác chính xác chưa bao giờ được ghi lại và hiện nay đã thất truyền, giới nghiên cứu cho rằng meking được hun khói trong thời gian dài, dẫn tới trạng thái bảo quản cực tốt. Xác ướp sau đó đặt trong hang động trên những đỉnh núi cao nhất vùng Benguet. Ở độ cao gần 3.000 m, điều kiện lạnh trên núi góp phần bảo vệ thi thể khỏi xuống cấp và phân hủy, dù biến đổi khí hậu và sự can thiệp của con người đang khiến một số xác ướp nhiễm nấm mốc và côn trùng.

Trong nỗ lực bảo quản meking, nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Melbourne lắp đặt thiết bị theo dõi môi trường ở một số hang động chứa xác ướp cổ đại. Điều này sẽ cho phép các nhà khoa học theo dõi thay đổi về độ ẩm và nhiệt độ trước khi quyết định biện pháp tốt nhất để bảo vệ xác ướp. Dù nhóm nghiên cứu hy vọng có thể bảo vệ xác ướp lửa an toàn trong tương lai, các chuyên gia khác vẫn tìm cách xâu chuỗi lịch sử của chúng. Do bí mật quá trình ướp xác Kabayan chỉ được truyền miệng, tập tục truyền thống này không có người tiếp nối khiến nhiều chi tiết bị thất lạc.

Ví dụ, không ai biết có bao nhiêu xác ướp tồn tại và hang động chứa thi thể nằm ở đâu. Giới nghiên cứu cũng không rõ tập tục bắt đầu như thế nào và khi nào, dù giai thoại ở địa phương cho thấy người đầu tiên trở thành xác ướp lửa là một tù trưởng ở thế kỷ 12 tên Apu Anno. Tương tự nhiều xác ướp lửa khác, thi thể của Apu Anno được bảo quản hoàn hảo đến mức vẫn có thể nhìn rõ những hình xăm bao phủ cơ thể ông. Bị trộm khỏi nơi yên nghỉ năm 1918, xác ướp tù trưởng sau đó trải qua cuộc diễu hành ở Manila trước khi chuyển tới một cửa hàng đồ cổ, sau cùng được trả về Ibaloi năm 1999.

Tuy nhiên, hiện nay xác ướp của Apu Anno chứa đầy bào tử nấm và nằm trong hang động mà cộng đồng không thể tiếp cận. Gần đây, các nhà nghiên cứu không thể tính chính xác niên đại xác ướp của Apu Anno, dù kết quả kiểm tra bằng đồng vị carbon với các xác ướp lửa khác cho thấy chúng có niên đại 150 - 200 năm.

Các nhà khoa học suy đoán thi thể được buộc vào vật cố định gọi là "ghế chết" trong khi làm sạch bằng nước muối và sấy khô bằng khói bốc lên từ thảo dược đốt cháy. Không ai biết chắc chắn người cổ đại sử dụng cây cỏ nào, dù một số người bản xứ lớn tuổi chia sẻ nhiều nguyên liệu, bao gồm loại cây địa phương tên Embelia philippinensis được lựa chọn cẩn thận dựa trên đặc tính kháng khuẩn.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Mộ cổ cháu gái Hoàng hậu Trung Hoa và bí ẩn 4 chữ "người mở sẽ chết" trên nắp quan tài

Mộ cổ cháu gái Hoàng hậu Trung Hoa và bí ẩn 4 chữ "người mở sẽ chết" trên nắp quan tài

Tây An được xem là một trong những nơi lưu giữ cổ vật nổi tiếng của Trung Quốc qua nhiều triều đại.

Đăng ngày: 22/10/2026
Nguyên nhân rùng mình khiến Trái đất từng biến thành "hành tinh quái vật"

Nguyên nhân rùng mình khiến Trái đất từng biến thành "hành tinh quái vật"

Một ngày tận thế còn khủng khiếp hơn phim ảnh đã xảy ra với các động vật kỷ Tam Điệp, kích hoạt sự sản sinh của dòng họ quái vật khủng khiếp nhất mọi thời đại, thống trị xuyên 2 kỷ sau đó.

Đăng ngày: 22/10/2026
Lão nông đào được chiếc bình hình mặt người và vứt xó bếp, chuyên gia cho rằng bảo vật quốc gia

Lão nông đào được chiếc bình hình mặt người và vứt xó bếp, chuyên gia cho rằng bảo vật quốc gia

Lão nông không ngờ chiếc bình hình mặt người mà ông tìm được hóa ra lại là bảo vật quốc gia có niên đại hàng nghìn năm.

Đăng ngày: 20/10/2026
Nghề "đào xác động vật cổ đại" cho thu nhập cao nhưng không phải ai cũng dám làm

Nghề "đào xác động vật cổ đại" cho thu nhập cao nhưng không phải ai cũng dám làm

Giá trị của một chiếc ngà có thể bằng tiền lương 5 năm cộng lại của một người. Đây quả nhiên là công việc “biến ước mơ thành hiện thực” của người bình thường.

Đăng ngày: 19/10/2026
Hai cỗ xe ngựa bằng đồng lớn nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng sống động đến kinh ngạc

Hai cỗ xe ngựa bằng đồng lớn nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng sống động đến kinh ngạc

Một trong những phát hiện đáng kinh ngạc nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng, hoàng đế Trung Hoa đầu tiên, là hai cỗ xe ngựa được đúc bằng đồng.

Đăng ngày: 19/10/2026
Sự ra đời của con người là ngẫu nhiên hay “sắp xếp”?

Sự ra đời của con người là ngẫu nhiên hay “sắp xếp”?

Sự ra đời của con người là một điều vô cùng tuyệt vời, cần có sự phối hợp, phối hợp của nhiều điều kiện và yếu tố.

Đăng ngày: 18/10/2026
Trước khi cây cối thống trị, Trái đất được bao phủ bởi những loài nấm khổng lồ

Trước khi cây cối thống trị, Trái đất được bao phủ bởi những loài nấm khổng lồ

Những loài nấm này có thể rất lớn, với cây lớn nhất cao 8 mét và rộng 1 mét.

Đăng ngày: 17/10/2026
Khoa Học News