Thiếu trí tưởng tượng liên quan đến việc suy giảm trí nhớ

Hầu hết trẻ em đều có thể tưởng tượng ra tương lai bản thân chúng sẽ trở thành các phi hành gia, nhà chính trị, hay thậm chí là siêu nhân; tuy nhiên, nhiều người lớn tuổi lại cảm thấy rất khó khăn trong việc nhớ lại những sự kiện trong quá khứ huống chi là nghĩ ra những sự kiện mới. Một nghiên cứu mới của trường Đại học Harvard cho thấy rằng khả năng của những người lớn tuổi trong việc hình thành những viễn cảnh tưởng tượng được gắn liền với khả năng hồi tưởng lại các kí ức chi tiết.

Theo cuộc nghiên cứu, trí nhớ phân đoạn hiện diện trong các kí ức riêng về những sự kiện trong quá khứ “cho phép mỗi cá nhân hướng tâm trí cả về quá khứ lẫn hiện tại trong khoảng thời gian chủ quan”.

Vì vậy, để tạo ra các sự kiện tưởng tượng trong tương lai, cá nhân đó phải nhớ được các chi tiết về những sự kiện đã từng trải qua trước đây, trích lọc ra các chi tiết khác nhau và sắp xếp chúng lại để tạo ra sự kiện tưởng tượng, tiến trình này được biết đến như quá trình mô phỏng phân đoạn suy diễn.

Các nhà tâm lý học ở Harvard là Donna Rose Addis, Alana Wong và Daniel Schacter đã ủng hộ giả thuyết sử dụng phiên bản áp dụng mô hình Phỏng vấn Tự truyện (the Autobiographical Interview), những người lớn tuổi và trẻ tuổi tham gia cuộc phỏng vấn này sẽ trả lời những từ ngữ gợi ý được lựa chọn ngẫu nhiên với những đoạn mô tả tương lai và quá khứ.

Khi so sánh với những người trưởng thành trẻ tuổi, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những người lớn tuổi biểu hiện sự suy giảm rõ rệt trong việc sử dụng những chi tiết phân đoạn nội tâm để mô tả lại những kí ức trong quá khứ và những sự kiện tưởng tượng trong tương lai.

Các kết quả của cuộc nghiên cứu mang tên “Những biến chuyển liên quan đến tuổi tác trong mô phỏng các sự kiện tương lai” đã được công bố trên tờ Khoa học Tâm lý của Hiệp hội khoa học tâm lý số tháng 1 năm 2008.

THANH TÂM