Thiết kế thông minh giúp làm sạch kênh nước cổ đại
Các nhà nghiên cứu phát hiện cầu dẫn nước Valens dài hơn 500km không có cặn lắng nhờ thiết kế cho phép vệ sinh kênh mà không gián đoạn dòng chảy.
Trước đây, cầu dẫn nước Valens là một trong những hệ thống dẫn nước dài nhất ở thế giới cổ đại. Vào thế kỷ 5, người dân Constantinople lấy nước thông qua kênh dẫn đặt theo tên hoàng đế Valens, ban đầu trải dài hơn 500km. Ngày nay, các nhà khoa học phát hiện một biện pháp thông minh giúp hệ thống cơ sở hạ tầng đồ sộ này luôn sạch sẽ.
Một đoạn cầu dẫn nước Valens. (Ảnh: Wikipedia).
Kênh đào trải rộng bao gồm nhiều suối nước ngọt cách thành phố 120km. Hệ thống tích hợp nhiều kênh phụ xây bằng đá, 90 cây cầu lớn và nhiều đường hầm có chiều dài 5km. Bằng cách thu thập và nghiên cứu lớp bồi tích canxi carbonate, nhóm nghiên cứu có thể đánh giá sự tích tụ cặn vôi ở cầu dẫn nước. Mẫu vật thu thập được cho thấy lượng cặn vôi hình thành chưa tới 30 năm, dù kênh đào đã hoạt động hơn 7 thế kỷ, cho tới ít nhất là thế kỷ 12.
"Điều này có nghĩa toàn bộ cầu dẫn nước chắc chắn được bảo trì và làm sạch cặn lắng dưới thời đế quốc Đông La Mã, cho tới không lâu trước khi hệ thống ngừng hoạt động", nhà cổ khí tượng học Gül Sürmelihindi ở Đại học Johannes Gutenberg tại Mainz (JGU), Đức, cho biết.
Một phần kênh đào hé lộ quá trình làm sạch hệ thống diễn ra như thế nào. Đó là đoạn dài 50 km ở trung tâm cầu dẫn nước, bao gồm hai kênh đào, kênh nọ phía trên kênh kia, đôi khi chạy qua những cây cầu hai tầng.
Phương pháp dùng hai kênh đào cho phép các kỹ sư làm sạch cầu dẫn nước mà không cần chặn dòng nước chảy vào Constantinople suốt hành tuần, thậm chí hàng tháng, đe dọa gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới nguồn cung cấp nước. Cặn vôi có thể làm tắc đường dẫn nước chảy chậm, vì vậy các nhà nghiên cứu cho rằng việc vệ sinh kỹ càng diễn ra định kỳ. Đất sét cũng là một chất gây ô nhiễm tiềm ẩn khác ở nước lấy từ những con đập.
"Nhiều khả năng hệ thống kênh đào kép này được xây dựng để cho phép công tác vệ sinh và bảo trì diễn ra", nhà sinh thái học Cees Passchiern đến từ JGU, cho biết. "Đây là giải pháp tốn kém nhưng rất thiết thực".
Toàn bộ mạng lưới cầu dẫn nước được xây dựng từng phần trong vài thế kỷ và là một ví dụ của thành tựu xây dựng dưới thời đế quốc La Mã. Dù người La Mã không phát minh cầu dẫn nước, họ đã tạo ra những công trình lớn và phức tạp hơn hẳn trước đó. Sürmelihindi mô tả các hệ thống thống quản lý nước kiểu này là thành tựu kỹ thuật đột phá nhất của đế quốc La Mã. Ông và cộng sự công bố kết quả nghiên cứu hôm 6/5 trên tạp chí Geoarchaeology.
Ứng dụng miễn phí
Linkitty Nối hình Onet cổ điển
Nối hai hình giống nhau với tối đa hai lần rẽ, đua với đồng hồ. Màn chơi vô tận, thử thách mỗi ngày và gần 100 món đồ cho mèo con, thỏ con.
Ứng dụng miễn phí
Trikitty Ghép 3 hình dễ thương
Chạm ô trên bàn xếp nhiều lớp, đưa xuống khay 7 ô và xếp 3 hình giống nhau liền nhau để ăn. Màn nào cũng có lời giải.
Ứng dụng miễn phí
Lịch Vạn Niên Lịch âm dương Việt Nam
Xem ngày Dương lịch và Âm lịch cùng lúc, kèm can chi của năm, tháng, ngày. Đổi ngày Âm – Dương trong vài giây.
Tìm hiểu về lễ hội Halloween
Ngày lễ Halloweem xuất phát từ một nghi lễ ở các nước phương Tây, vào ngày 31 tháng 10 hàng năm, ngay đêm trước lễ các thánh Nam Nữ.
Những biểu tượng bí ẩn và đáng sợ trong ngày Halloween huyền bí
Halloween được cho là có cách đây khoảng 2.000 năm và gắn liền với ngày lễ hội này là những biểu tượng đáng sợ như mèo đen, dơi, phù thủy, đèn lồng, bí ngô, vạc đựng linh hồn...
Những đêm hội ma quỷ "quậy tưng bừng" từ Đông sang Tây
Bên cạnh Halloween, vẫn còn rất nhiều lễ hội ma quỷ khác diễn ra ở khắp nơi trên thế giới. Cùng tìm hiểu một vài những lễ hội ma quỷ nổi tiếng trên toàn thế giới dưới đây.
Lễ hội ma Halloween và những điều bạn chưa biết
Halloween là lễ hội thường niên diễn ra vào cuối tháng 10 đầu tháng 11, nhưng đó là lễ hội để tưởng niệm cái gì? Tại sao người ta phải hoá trang và ăn mặc gớm ghiếc đến thế?
Điều xảy ra khi thời gian ngừng lại?
Khái niệm ngưng đọng thời gian xuất hiện trên phim ảnh khá nhiều. Tuy vậy, việc ngưng đọng thời gian dưới góc nhìn khoa học không lãng mạn như trên phim.
Cận cảnh "siêu quái vật" đào đất lớn nhất thế giới, có khối lượng lên tới 13.500 tấn
Bagger 288 là đơn đặt hàng của công ty khai mỏ Rheinbraun. Các kỹ sư phải mất 5 năm để lên kế hoạch thiết kế và sản xuất, thời gian lắp ráp cỗ máy khổng lồ này cũng mất thêm 5 năm nữa.
