Khoa Học News

Phân lập vi khuẩn cổ oxy hóa ammonia tự dưỡng ở biển

Trong nhiều năm, các nhà vi sinh vật học tin rằng vi khuẩn cổ thuộc loại “extremophile” (sinh vật sống trong các môi trường vô cùng khắc nghiệt). Tính đa dạng sinh lý hạn chế của vi khuẩn cổ nuôi cấy được chỉ ra rằng chúng bị cưỡng bức trao đổi chất trong một số ổ môi trường. Ví dụ, tất cả các loài thuộc ngành Crenarchaeota nuôi cấy được hiện nay là ưa nhiệt chuyển hóa sulphur.

Phân lập vi khuẩn cổ oxy hóa ammonia tự dưỡng ở biển

Ảnh hiển vi của chủng phân lập được.
(Ảnh: sinhhocvietnam)

Tuy nhiên, các nghiên cứu sử dụng phương pháp không qua nuôi cấy cho thấy một số lớn Crenarchaeota sống trong những vùng nước biển lạnh có Oxy. Các nghiên cứu phân tử sau đó khám phá ra rằng Crenarchaeota nhiệt độ thấp phân bố rộng rãi trong các môi trường đất và nước.

Crenarchaeota biển thống trị về mặt số lượng - ước tính 1028 tế bào trong các vùng biển toàn cầu - chứng tỏ chúng có vai trò quan trọng trong các chu trình sinh địa hóa học tổng thể. Thực vậy, phân tích đồng vị phóng xạ đối với lipid của Crenarchaeota trong môi trường cho thấy chúng cố định C vô cơ.

Trong nghiên cứu này, Konneke và cộng sự là những người đầu tiên phân lập được vi khuẩn cổ cố định N thuộc ngành Crenarchaeota biển. Chủng này phát triển tự dưỡng hóa năng vô cơ (chemolithoautotrophic) bằng cách oxy hóa hiếu khí ammonia thành nitrite. Trao đổi chất tự dưỡng và tương quan phát sinh loài gần của nó với các trình tự của Crenarchaeota trong môi trường biển chỉ ra rằng Crenarchaeota cố định N ở biển có thể quan trọng với các c

Phân lập vi khuẩn cổ oxy hóa ammonia tự dưỡng ở biển
Crenarchaeota (Ảnh: tolweb.org)
hu trình N và C tổng thể.

Bài báo này lần đầu tiên cung cấp bằng chứng rõ ràng về sự tồn tại của vi khuẩn cổ oxy hóa amonia. Vi khuẩn cổ này làm biến đổi mạnh mẽ nhận thức của chúng ta về tính đa dạng, phạm vi sống và lịch sử tiến hóa của các loài prokaryote xúc tác bước đầu tiên trong quá trình cố định N.

Các tác giả đã phân lập được vi khuẩn cổ oxy hóa ammonia tự dưỡng từ nước biển và cho thấy rằng chúng gần gũi về mặt tiến hóa với Crenarchaeota nhóm 1 ở biển, nhóm được phát hiện trước đây bằng các phương pháp phân tử trong một số môi trường biển. Hơn nữa, chủng oxy hóa ammonia này có các gene tương đồng với gene mã hóa ammonia monooxygenase (enzyme quan trọng cần cho quá trình oxy hóa ammonia) của vi khuẩn. Các gene này trước đây được phát hiện trong genenome của Crenarchaeota ở biển và đất liền nhưng khi chúng cũng tương đồng với gene mã hóa methane monoxygenase của vi khuẩn (có chức năng khác với ammonia monooxygenase), các sinh vật có thể tồn tại.

Nguyễn Xuân Hưng

Thông tin biên tập: Xem tại đây
Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
Tụ cầu vàng - "đương kim vô địch" kháng thuốc kháng sinh

Tụ cầu vàng - "đương kim vô địch" kháng thuốc kháng sinh

Năm 1878, Robert Koch (người tìm ra vi khuẩn Lao) phát hiện tụ cầu vàng từ mủ mụn nhọt và phân lập được tụ cầu vàng.

Đăng ngày: 03/11/2026
Lợi ích tuyệt vời của rau cải xoong

Lợi ích tuyệt vời của rau cải xoong

Cải xoong là loại rau lá xanh, nhỏ, thân tròn ăn được và có vị hơi cay nồng. Cải xoong chung họ hàng với cải xoăn, cải Brussels và bắp cải.

Đăng ngày: 03/11/2026
Độc lạ loài hoa nở trên cát như hoa ngoài hành tinh

Độc lạ loài hoa nở trên cát như hoa ngoài hành tinh

Tên khoa học của loài hoa cát kỳ lạ này là Pholisma sonorae, một loài hoa quý hiếm và kỳ lạ thuộc dòng thực vật có hoa đặc hữu ở các sa mạc thuộc Bắc Mỹ.

Đăng ngày: 20/10/2026
Sâm Ngọc Linh và những điều ít ai biết

Sâm Ngọc Linh và những điều ít ai biết

Việc tìm ra Sâm Ngọc Linh có thể nói là một trong những phát hiện quan trọng bậc nhất trong lĩnh vực y dược không chỉ của Việt Nam.

Đăng ngày: 08/10/2026
Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"

Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"

Trong một dịp đi nghiên cứu về các loài sinh vật, côn trùng, nhà nhiếp ảnh Thomas Marent đã may mắn chứng kiến quá trình một chú ve sầu lột xác.

Đăng ngày: 08/10/2026
Hydro: nguồn năng lượng mới thay thế dầu - khí trong tương lai

Hydro: nguồn năng lượng mới thay thế dầu - khí trong tương lai

LTS: Không phải vô cớ mà Thủ tướng Úc John Howard của nước chủ nhà hội nghị thượng đỉnh APEC năm nay đã nêu vấn đề thay đổi khí hậu (từ khí thải) làm chủ đề chính.

Đăng ngày: 07/10/2026
Vi sinh vật bỏ qua bước giải phóng khí oxi, hấp thụ khí cacbonic trong quá trình quang hợp

Vi sinh vật bỏ qua bước giải phóng khí oxi, hấp thụ khí cacbonic trong quá trình quang hợp

Một khám phá gây ngạc nhiên do các nhà khoa học thuộc viện Carngie ph&aa

Đăng ngày: 03/10/2026
Khoa Học News