Khoa Học News

Nghiên cứu mới giúp mở rộng thuyết tiến hóa của Darwin

Các nhà khoa học và triết học vừa đưa ra một quy luật tự nhiên mới, dựa trên thuyết tiến hóa mà nhà bác học Charles Darwin đề cập trong cuốn sách xuất bản năm 1859 về nguồn gốc của các loài trên Trái đất. Quy luật tự nhiên mới này được công bố trên tạp chí Proceedings của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ vào ngày 16/10.

So với thuyết tiến hóa mà nhà bác học Charles Darwin đưa ra cách đây 164 năm, đề xuất về quy luật mới của tự nhiên cũng bao gồm quy luật tiến hóa của Darwin. Tuy nhiên, quy luật mới coi học thuyết tiến hóa của Darwin chỉ là một minh chứng rõ ràng cho quá trình tiến hóa ở cấp độ rộng lớn hơn rất nhiều, từ cấp độ nguyên tử, khoáng vật, bầu khí quyển hành tinh đến cấp độ hành tinh, ngôi sao và hơn thế nữa. Đề xuất về quy luật mới cho rằng, các hệ sinh thái tự nhiên phức tạp tiến hóa đến các trạng thái có tổ chức sinh học lớn hơn cùng với sự đa dạng và phức tạp hơn.


Quá trình tiến hóa của loài người.

Ví dụ, ở cấp độ ngôi sao, các nhà khoa học giải thích quá trình tiến hóa như sau. Chính những ngôi sao hình thành sớm nhất trong vũ trụ đã tạo ra những vụ nổ siêu tân tinh đầu tiên ở cuối vòng đời, để lại những tàn dư hình thành nên thế hệ những ngôi sao thứ hai. Những ngôi sao thế hệ đầu tiên có thể tạo ra khoảng 20 nguyên tố tự nhiên nặng hơn heli mà chúng ta biết đến ngày hôm nay như carbon, nitơ và ôxy, thông qua quá trình tổng hợp hạt nhân sao trong suốt thời gian hoạt động của nó hoặc bởi tổng hợp hạt nhân siêu tân tinh khi ngôi sao phát nổ. Trong khi đó, các ngôi sao thế hệ thứ hai tạo thêm gần 100 nguyên tố khác sau phản ứng tương tự.

Với tiêu đề “quy luật tăng cường thông tin chức năng”, đề xuất mới lập luận rằng các hệ sinh thái trên Trái đất luôn hình thành từ nhiều đơn vị sinh học cơ bản có sự tương tác với nhau như nguyên tử hoặc tế bào. Khi các quá trình tương tác diễn ra, chẳng hạn như đột biến tế bào, thì quá trình này tạo ra các tổ chức sinh học khác nhau, hay còn được gọi là hệ thống phân cấp sự sống. Đề xuất quy luật mới cũng cho rằng sự tiến hóa xảy ra khi các cấp bậc tổ chức trong thế giới sống phải tuân theo sự lựa chọn để đem lại những chức năng hữu ích. Trong đề xuất này, nhóm các nhà khoa học đề cập đến các hệ sinh thái trên Trái đất, bao gồm cả thành phần hữu sinh (tổng hợp các chất hữu cơ có trong môi trường sinh thái xung quanh) và vô sinh (các nhân tố vật lý, hóa học của môi trường mà không có sự sống).

Nhà nghiên cứu sinh vật học vũ trụ Robert Hazen thuộc Viện Khoa học Carnegie (của Mỹ) cho biết nhóm nghiên cứu đã coi quá trình tiến hóa là một quá trình xảy ra đối với tất cả các hệ sinh thái trên Trái đất, bao gồm cả thành phần hữu sinh và vô sinh. Theo thời gian, quá trình tiến hóa này làm gia tăng sự đa dạng và hình thức tồn tại của các loài. Tuy nhiên, nhà khoa học Hazen cho biết quy luật mới nói trên không miêu tả hoặc giải thích vì sao thế giới muôn loài vẫn tiếp tục tiến hóa ngày càng đa dạng và phức tạp ở cấp độ nguyên tử, phân tử, khoáng vật và các cấp độ khác.

Nhóm tác giả đề xuất 3 khái niệm phổ quát về sự lựa chọn trong quá trình tiến hóa của các loài. Đó là khả năng chịu đựng cơ bản, bản chất của các quá trình chủ động lựa chọn diễn ra trong một thời gian dài, qua đó có thể làm tiền đề cho tiến hóa xảy ra và sự xuất hiện của các đặc điểm mới để thích nghi với môi trường.

Theo nhà khoa học Michael Wong chuyên nghiên cứu về sinh vật học và hành tinh thuộc Viện Khoa học Carnegie - đồng thời là chủ nhiệm công trình nghiên cứu, những nội dung của đề xuất quy luật tự nhiên mới đã dựng lên một bức tranh toàn cảnh về sự hình thành của hệ vũ trụ bắt nguồn từ sự lựa chọn để đảm bảo duy trì chức năng hữu ích của từng cấp bậc tổ chức sinh học.

Theo đồng tác giả Jonathan Lunine thuộc Đại học Cornell (New York, Mỹ), việc xây dựng một quy luật như vậy sẽ cung cấp một góc nhìn mới, giải thích vì sao các hệ sinh thái đa dạng tạo nên vũ trụ lại tiến hóa theo cách riêng. Ngoài ra, quy luật mới nói trên cũng có thể giúp các nhà khoa học dự đoán được những hệ sinh thái xa lạ phát triển theo thời gian như thế nào. Ví dụ, các nhà khoa học có thể nghiên cứu thêm về như môi trường hóa học với nhiều hợp chất hữu cơ phức tạp trên vệ tinh Titan vốn được biết đến là mặt trăng của sao Thổ.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Cũng như các ngày lễ khác, trong lễ Halloween, người ta thường ăn một số món ăn đặc trưng và mang ý nghĩa đặc biệt cho dịp này.

Đăng ngày: 29/10/2026
Top 7 điều kỳ quặc vô cùng hiếm thấy trên thế giới

Top 7 điều kỳ quặc vô cùng hiếm thấy trên thế giới

Trong tự nhiên có rất nhiều điều kỳ lạ, nhưng không phải ai cũng có cơ hội được nhìn thấy. Sau đây là 7 điều kỳ lạ trên thế giới đã được ghi nhận.

Đăng ngày: 28/10/2026
Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Với những dòng nham thạch nóng bỏng chảy xuống và những đốm lửa trong mây bụi, quang cảnh một ngọn núi lửa phun trào vừa đáng sợ lại vừa đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 28/10/2026
Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Người sói, thây ma, hồn ma.... những sinh vật tiêu biểu cho sự đáng sợ của mùa Halloween không phải tự dưng xuất hiện trong các câu chuyện.

Đăng ngày: 28/10/2026
Khung cảnh thực sự xung quanh các kỳ quan bậc nhất thế giới

Khung cảnh thực sự xung quanh các kỳ quan bậc nhất thế giới

Sau khi xem xong những bức hình này, tưởng tượng của bạn về những địa điểm này có lẽ sẽ hoàn toàn thay đổi.

Đăng ngày: 27/10/2026
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.

Đăng ngày: 27/10/2026
“25 tỉ quả bom nguyên tử” bị khóa kín ở nơi không ngờ trên Trái đất

“25 tỉ quả bom nguyên tử” bị khóa kín ở nơi không ngờ trên Trái đất

Nghiên cứu công bố trên Earth Systerm Science Data khẳng định nguồn gốc của "25 tỉ quả bom nguyên tử" - tức nguồn năng lượng mạnh 380 zettajoules - chính là sự nóng lên toàn cầu.

Đăng ngày: 27/10/2026
Khoa Học News