Mùa đông trên các hành tinh khác như thế nào?
Trái đất có nhiều mùa chủ yếu do trục nghiêng và mùa đông sẽ lạnh hơn, nhưng không phải hành tinh nào trong Hệ Mặt trời cũng như vậy.
Sao Thủy
Với một năm chỉ dài bằng 88 ngày Trái đất, mọi mùa trên sao Thủy đều ngắn. Tuy nhiên, việc thiếu không khí (chưa nói đến đại dương) để phân bổ nhiệt hài hòa dẫn đến nhiệt độ thay đổi lên xuống, khiến môi trường trở nên rất khắc nghiệt.
Sao Thủy với một năm chỉ kéo dài 88 ngày và các mùa đều ngắn. (Ảnh: NASA/Wikipedia).
Trên Trái đất, các mùa xảy ra chủ yếu do trục Trái đất nghiêng khoảng 23,5 độ, khiến một bán cầu nhận được nhiều ánh sáng Mặt trời hơn bán cầu kia trong một khoảng thời gian nhất định. Nhưng điều này không đúng với sao Thủy, hành tinh có trục chỉ nghiêng 2 độ.
Khoảng cách giữa sao Thủy với Mặt trời thay đổi rất lớn, từ 46 triệu km đến 69 triệu km. Do đó, ở điểm gần nhất trên quỹ đạo, sao Thủy nhận được lượng bức xạ nhiều gấp đôi so với điểm xa nhất. Mùa đông thực sự của sao Thủy diễn ra khi hành tinh này ở xa Mặt trời nhất. Khi đó, nhiệt độ buổi trưa ở xích đạo thấp hơn 150 độ C so với khi hành tinh ở điểm gần nhất.
Tuy nhiên, sự thay đổi nhiệt độ lớn nhất không phải theo mùa. Ngày của sao Thủy dài bằng 59 ngày Trái đất nên có rất nhiều thời gian để nóng lên hay lạnh đi. Kể cả trong mùa đông, trời rất nóng vào giữa ngày (khoảng 270 độ C) ở xích đạo, nhưng ban đêm lại lạnh, mức nhiệt có thể giảm xuống - 173 độ C ở xích đạo, vùng gần cực thậm chí còn lạnh hơn.
Sao Kim
Sao Kim rất nóng, kể cả vào giữa mùa đông và nửa đêm, nhiệt độ bề mặt vẫn không giảm xuống dưới 438 độ C.
Sao Hỏa
Mùa đông trên sao Hỏa giống với Trái đất hơn mọi hành tinh khác. Một năm trên hành tinh đỏ dài gần gấp đôi so với năm Trái đất và mùa đông kéo dài khoảng 4 tháng. Nhiệt độ trung bình trên sao Hỏa cũng lạnh hơn nhiều. Khi mùa đông diễn ra ở một bán cầu, chỏm băng tại đó phát triển nhờ thu giữ khoảng 1/4 khí quyển (chủ yếu gồm CO2) dưới dạng băng khô, sau đó lại co nhỏ trong mùa xuân.
Trên Trái đất, tác động của các mùa được đại dương điều tiết. Đại dương cũng đóng vai trò là kho dự trữ nhiệt khổng lồ. Thời xưa, điều này có thể cũng đúng với sao Hỏa, dù ở mức độ khác. Nhưng hiện nay, sao Hỏa không còn đại dương nên phạm vi nhiệt độ sẽ lớn hơn. Sao Hỏa có thể rất lạnh vào mùa đông, với mức nhiệt được ghi nhận xuống tới - 153 độ C, thậm chí có thể thấp hơn vì nhiều trạm đổ bộ và robot thám hiểm ngừng hoạt động vào mùa đông do thiếu ánh sáng Mặt trời để sạc pin. Điều này khiến giới khoa học chưa thể ghi lại nhiệt độ lạnh nhất.
Chỏm băng trên sao Hỏa có thể mở rộng vào mùa đông. (Ảnh: NASA/JPL/USGS).
Sao Mộc
Sao Mộc không có mùa rõ ràng. Trục của hành tinh này chỉ nghiêng 3 độ, không hơn nhiều so với sao Thủy. Quỹ đạo sao Mộc cũng gần tròn nên lượng ánh sáng Mặt trời nhận được không chênh lệch đáng kể. Mùa đông ở đây cũng tương tự mọi thời điểm khác trong năm.
Sao Thổ
Trục sao Thổ nghiêng hơn một chút so với Trái đất, ở mức 26,7 độ. Vào những thời điểm không gần điểm phân, một bán cầu sao Thổ sẽ nhận được nhiều ánh sáng hơn bán cầu kia một chút. Tuy nhiên, điều này không làm thay đổi nhiệt độ nhiều. Kể cả trong mùa hè nóng bức, sao Thổ vẫn cách Mặt trời quá xa nên không ấm lên đáng kể. Khí quyển dày của hành tinh này giúp phân phối lại lượng lớn nhiệt. Ở tầng khí quyển trên cao, nhiệt độ có thể xuống tới - 191 độ C vào mùa đông.
Sao Thiên Vương
Sao Thiên Vương có trục nghiêng tới 97 độ. Điều này khiến các mùa khác biệt lớn về ánh sáng Mặt trời với một cực gần như hướng thẳng về phía Mặt trời vào mùa hè và gần như quay hẳn đi vào mùa đông. Do đó, mùa đông ở đây rất dài và tối. Mùa đông cũng rất lạnh, nhưng chủ yếu do toàn bộ hành tinh luôn lạnh, lạnh hơn sao Hải Vương dù gần Mặt trời hơn.
Sao Hải Vương
Ở mức 28,3 độ, trục sao Hải Vương nghiêng nhiều hơn Trái đất. Quỹ đạo của nó cũng rất tròn, nên tương tự Trái đất, các mùa được quyết định dựa vào việc bán cầu này hay bán cầu kia nhận được nhiều ánh sáng hơn. Tuy nhiên, hành tinh này chỉ nhận được lượng ánh sáng Mặt trời bằng khoảng 0,1% so với Trái đất. Khác với sao Thiên Vương, sao Hải Vương nhận được hơi ấm đáng kể từ lõi hành tinh, nhưng hơi ấm này không thay đổi theo mùa, nên cái lạnh mùa đông không khác nhiều so với cái lạnh mùa hè.
Hiện tượng kinh ngạc trong không gian: Tại sao Trạm vũ trụ quốc tế lại rỉ sét?
Trong vũ trụ rộng lớn, Trạm vũ trụ quốc tế giống như một ngôi sao sáng, thu hút những phi hành gia giỏi nhất thế giới tập trung về đây.
Phát hiện "hóa thạch" 13 tỉ năm tuổi của vụ nổ Big Bang
Quả bong bóng khổng lồ được đặt tên là Ho’oleilana, có tâm nằm cách thiên hà Milky Way 820 triệu năm ánh sáng, có thể chính là tàn tích "hóa thạch" của sự kiện khai sinh vũ trụ.
Phát hiện “xương sống” của sinh vật trên mặt trăng sao Mộc
Siêu kính viễn vọng James Webb đã có phát hiện "vàng" khi soi kỹ mặt trăng Sao Mộc Europa, một trong những nơi mà NASA tin tưởng nhất về khả năng có sinh vật ngoài hành tinh.
Tổng thống Mỹ công bố cửa sổ vào thế giới 13 tỉ năm trước
Hình ảnh đầy đủ màu sắc và rõ nét đầu tiên từ kính viễn vọng không gian James Webb 9 tỉ USD đã đem đến cho nhân loại cái nhìn chi tiết nhất về vũ trụ sơ khai - hơn 13 tỉ năm trước.
Lần đầu tiên NASA chụp được 3 vật thể từ “thế giới bên kia”
Chúng là 3 vật thể "trong truyền thuyết" sáng gấp 10 tỉ lần Mặt trời, làm bằng loại vật chất đối lập và có thể đã "tuyệt chủng" hàng tỉ năm trước khi gửi 4 bóng ma đến người Trái đất.
Bất ngờ khi biết danh tính "thợ săn" mảnh vỡ tên lửa Nga
Không như nhiều người tưởng tượng, "thợ săn" ở đây không phải là các lực lượng được Nga đào tạo chuyên nghiệp.
