Khoa Học News

Giải mã "câu đố" bí ẩn 5.500 tuổi

Các nhà nghiên cứu nghiên cứu đã tìm ra manh mối để giải mã những quả bóng làm bằng đất sét kỳ lạ thuộc nền văn minh Lưỡng Hà từ 5.500 trước.

Sử dụng công nghệ chụp cắt lớp CT và mô hình 3D với độ phân giải cao để phân tích hơn 20 quả bóng đất bí ẩn được tìm thấy ở Choga Mish, phía tây Iran từ những năm 1960, cho thấy bên trong quả bóng có những rãnh nhỏ rộng 1-2mm.

Các rãnh này chứa những thẻ với nhiều hình dạng khác nhau như kim tự tháp, hình quả trứng, ống và nón. Riêng có một loại thẻ do bọc vải đã nát nên các nhà nghiên cứu rất khó quan sát qua chụp CT.


Quả đất sét chứa nhiều rãnh nhỏ và nhiều hình dấu kỳ lạ để ghi lại quá trình mua bán

Đặc biệt họa tiết ở bên ngoài của các quả bóng đều có hình con dấu. Cụ thể là có một con dấu nằm ở giữa đường vòng tròn và thường thì có hai con dấu ở trên và ở dưới hai đầu quả bóng.

Những con dấu ở giữa thường mang những họa tiết phức tạp như trong thần thoại chẳng hạn như quả bóng có hình người chiến đấu với rắn ở Bảo tàng Louvre. Mặt khác, những con dấu ở hai cực quả bóng được lặp đi lặp lại và có họa tiết hình học đơn giản hơn.

Dựa trên bằng chứng này, giáo sư Woods tại Đại học Phương Đông, Viện Chicago cho rằng, rất có thể hình con dấu chiện ở giữa đại diện cho “người mua”. Còn con dấu ở hai bên đầu quả bóng đại diện cho “người bán” hoặc một người thứ ba cùng tham gia vào chứng kiến hay giao dịch. Điều đó giải thích vì sao hình con dấu ở hai đầu được lặp đi lặp lại thường xuyên.


Bên trong một quả đất chứa 49 viên sỏi tượng trưng cho 49 con cừu?

Ngoài ra, theo giáo sư Woods, các hình dạng các thẻ vẽ bên trong rãnh quả bóng rất có thể đại diện cho một loại ký hiệu hay số đếm hàng hóa nào đó. Chẳng hạn như hình quả trứng có thể là một đơn vị tương đương với số 10 dùng để đếm loại hàng hóa.

Thậm chí trước đấy, khi phân tích một quả bóng đất sét Nuzi 3.300 năm tuổi được tìm thấy tại vùng Lưỡng Hà, các nhà khoa học còn phát hiện ra có 49 viên sỏi và hình một người chăn cừu. Điều đó có nghĩa rằng người này có 49 cừu hoặc dê. Giáo sư Woods phỏng đoán những quả đất này chính là cách lưu trữ của người cổ đại.

Từ những manh mối giải mã bí ẩn những quả đất sét này, giáo sư Woods và các nhà khoa học khác dự kiến sẽ tìm ra cách gộp và đổi các thẻ trong quả đất. Bằng cách này, họ hy vọng sẽ tìm ra những bằng chứng sớm nhất về những chữ số phức tạp từng tồn tại thời tiền sử.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bí ẩn ngôi làng ru ngủ Kalachi: Người dân ngủ gật bất kể lúc nào, mất trí nhớ sau khi tỉnh dậy

Bí ẩn ngôi làng ru ngủ Kalachi: Người dân ngủ gật bất kể lúc nào, mất trí nhớ sau khi tỉnh dậy

Nổi tiếng được biết đến với tên gọi “Thung lũng ru ngủ”, người dân tại ngôi làng có thể cùng lúc rơi vào giấc ngủ trong nhiều ngày liên tiếp mà ngay cả bác sỹ cũng không hiểu rõ vì sao.

Đăng ngày: 11/10/2026
Nhà tiên tri Vanga và những dự đoán về các thảm họa

Nhà tiên tri Vanga và những dự đoán về các thảm họa

Không có nhiều người tin vào tiên đoán của những nhà tiên tri. Tuy nhiên, người ta không thể làm ngơ khi những tiên đoán đó thành hiện thực tới 70%. Hãy cùng xem các tiên tri của Vanga qua bài viết dưới đây

Đăng ngày: 09/10/2026
Bí ẩn sự biến mất của các nền văn minh cổ đại

Bí ẩn sự biến mất của các nền văn minh cổ đại

Bất chấp nỗ lực của các nhà khảo cổ và sử gia, sự sụp đổ một số nền văn minh trong lịch sử loài người vẫn là ẩn số.

Đăng ngày: 07/10/2026
Câu chuyện đáng sợ về những chiếc còi tử thần của người da đỏ

Câu chuyện đáng sợ về những chiếc còi tử thần của người da đỏ

Được mô tả là “tiếng thét của một ngàn người chết”, âm thanh của tiếng còi tử thần giống như tiếng khóc than của các oan hồn, hay nỗi thống khổ của một người đang bị thiêu sống trên giàn lửa.

Đăng ngày: 02/10/2026
23 hiện tượng thiên nhiên kỳ bí thách thức khoa học

23 hiện tượng thiên nhiên kỳ bí thách thức khoa học

Thiên nhiên luôn ẩn chứa các bí ẩn thách thức các nhà khoa học. Mặc dù hiện nay khoa học đã rất phát triển những các nhà khoa học vẫn đang "điên đầu" để giải thích các hiện tượng kỳ bí mà đôi lúc còn được gọi là "phép màu".

Đăng ngày: 01/10/2026
Tìm hiểu về chiếc gương sát nhân "Louis Alvarez 1743"

Tìm hiểu về chiếc gương sát nhân "Louis Alvarez 1743"

Trong suốt hơn 200 năm, nó đã khiến gần 40 người Pháp đột tử vì chứng tràn máu não.

Đăng ngày: 05/09/2026
Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Cùng điểm lại một vài con búp bê ma ám đáng sợ mà hẳn bạn sẽ không bao giờ muốn sở hữu nó theo danh sách chuyên trang Mentafloss dưới đây.

Đăng ngày: 02/09/2026
Khoa Học News