Chu kỳ nước của Trái đất ngày càng thất thường
Liên Hợp Quốc hôm 7/10 cho biết, biến đổi khí hậu khiến chu kỳ nước trở nên khó đoán, lũ lụt và hạn hán ngày càng dữ dội.
Năm ngoái, sông trên thế giới khô hạn nhất trong hơn 30 năm, các sông băng mất khối lượng băng lớn nhất trong nửa thế kỷ và rất nhiều trận lũ lụt đã xảy ra, theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) của Liên Hợp Quốc. "Chúng tôi nhận được tín hiệu cảnh báo dưới dạng lượng mưa cực đoan, lũ lụt và hạn hán ngày càng tăng gây thiệt hại nặng nề về nhân mạng, hệ sinh thái và kinh tế", Tổng thư ký WMO Celeste Saulo nói.
Sông băng Rhone ở dãy Alps, Thụy Sĩ, ngày 30/9. (Ảnh: Fabrice Coffrini/AFP).
Saulo cho biết, sự nóng lên của khí quyển Trái đất khiến chu kỳ nước "trở nên thất thường và khó đoán hơn". Năm ngoái là năm nóng nhất lịch sử với nhiệt độ cao và điều kiện khô hạn lan rộng, gây hạn hán kéo dài.
Những sự kiện cực đoan này chịu ảnh hưởng phần nào từ các điều kiện khí hậu tự nhiên bao gồm hiện tượng La Nina và El Nino, nhưng cũng chịu ảnh hưởng ngày càng nhiều từ tình trạng biến đổi khí hậu mà con người gây ra. "Khí quyển ấm hơn chứa nhiều độ ẩm hơn, thuận lợi cho mưa lớn. Sự bay hơi nhanh hơn và đất đai khô hơn làm trầm trọng thêm vấn đề hạn hán", Saulo nói.
Nước hoặc quá nhiều, hoặc quá ít, đẩy nhiều quốc gia vào tình huống ngày càng khó khăn. Năm ngoái, châu Phi là lục địa chịu ảnh hưởng nặng nề nhất xét về số người thương vong. Tại Libya, hai đập sụp đổ do một trận lũ lớn vào tháng 9/2023, khiến hơn 11.000 người thiệt mạng và 22% dân số bị ảnh hưởng, theo WMO.
Hiện tại, mỗi năm, 3,6 tỷ người không có đủ nước ngọt ít nhất một lần trong tháng, theo Liên Hợp Quốc. Con số này dự kiến tăng lên hơn 5 tỷ vào năm 2050. Trong ba năm qua, hơn 50% các lưu vực sông khô hạn hơn bình thường. Trong khi đó, dòng chảy vào các hồ nước xuống dưới mức bình thường ở nhiều nơi trên thế giới trong nửa thập kỷ qua.
Nhiệt độ tăng đồng nghĩa các sông băng tan chảy với tốc độ chưa từng thấy, mất hơn 600 tỷ tấn nước, tồi tệ nhất trong 50 năm quan sát, theo dữ liệu sơ bộ từ tháng 9/2022 đến tháng 8/2023. "Băng và sông băng tan chảy đe dọa đến an ninh nước dài hạn của hàng triệu người. Nhưng chúng ta vẫn chưa thực hiện những hành động khẩn cấp cần thiết", Saulo nhận định.
Ngoài việc hạn chế khí thải nhà kính gây ấm lên toàn cầu, WMO muốn nguồn nước ngọt trên thế giới được giám sát tốt hơn để các hệ thống cảnh báo sớm có thể giảm thiểu thiệt hại cho con người và sinh vật hoang dã.
Stefan Uhlenbrook, giám đốc của bộ phận thủy văn, nước và băng của WMO, cảnh báo rằng việc trở lại chu kỳ nước tự nhiên và cân đối hơn rất khó. "Điều duy nhất chúng ta có thể làm là ổn định khí hậu, một thách thức vô cùng lớn", ông nói.
Khung cảnh thực sự xung quanh các kỳ quan bậc nhất thế giới
Sau khi xem xong những bức hình này, tưởng tượng của bạn về những địa điểm này có lẽ sẽ hoàn toàn thay đổi.
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời
Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.
“25 tỉ quả bom nguyên tử” bị khóa kín ở nơi không ngờ trên Trái đất
Nghiên cứu công bố trên Earth Systerm Science Data khẳng định nguồn gốc của "25 tỉ quả bom nguyên tử" - tức nguồn năng lượng mạnh 380 zettajoules - chính là sự nóng lên toàn cầu.
Khoa học chứng minh: Tung đồng xu không bao giờ có tỷ lệ chính xác 50/50
Các nhà khoa học đã vận dụng một lý thuyết cũ để chứng minh rằng không hề có tỷ lệ 50/50 tuyệt đối khi tung đồng xu.
Dùng radar quét Nam Cực, thấy "lò phóng xạ" lớn gấp đôi London: Chuyên gia cảnh báo luôn!
Để giải mã những bí ẩn tại Nam Cực - khu vực thách thức nhất trên hành tinh của chúng ta - cần có sự hợp tác quốc tế sâu rộng.
Ao có nước lâu ngày sẽ có cá? Không ai thả tại sao cá lại có trong ao, chúng từ đâu ra?
Khi kênh ao khô nứt được đổ đầy nước vào thì không bao lâu nữa người ta lại thấy cá nhỏ ở trong đó, dù không ai thả cá vào, vậy cá nhỏ trong ao từ đâu ra?
