Khoa Học News

Bắt gặp mặt trăng thứ 5 khó nắm bắt của sao Mộc

Tàu vũ trụ Juno của NASA đã phát hiện ra mặt trăng thứ năm khó nắm bắt của sao Mộc đi qua Vết Đỏ Lớn của hành tinh khổng lồ này, mang đến cho các nhà thiên văn học một cái nhìn hiếm hoi về vệ tinh tự nhiên nhỏ bé nhưng hấp dẫn này.


Amalthea, được nhìn thấy trong hai hình ảnh của sao Mộc do tàu vũ trụ Juno của NASA chụp vào ngày 7/3/2024. (Ảnh: NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSS).

Các mặt trăng nổi tiếng nhất của sao Mộc là bốn vệ tinh Galileo của nó: Io, Europa, Ganymede và Callisto, mỗi vệ tinh có chiều rộng vài nghìn km. Mặt trăng thứ năm của sao Mộc được phát hiện và là mặt trăng lớn thứ năm trong số 95 mặt trăng được biết đến của hành tinh, là Amalthea. Nó được tìm thấy vào năm 1892 bởi Edward Emerson Barnard, một nhà thiên văn học người Mỹ, một nhà quan sát trực quan xuất sắc. Ông cũng phát hiện ra Sao Barnard cũng như một loạt tinh vân tối.

Mặc dù là mặt trăng lớn thứ năm của sao Mộc nhưng Amalthea lại có kích thước khá khiêm tốn. Có hình dạng bất thường giống như một củ khoai tây, trục dài của nó chỉ trải dài 250km và điểm hẹp nhất của nó chỉ dài 128km. Các phép đo trọng lực của tàu vũ trụ Galileo của NASA vào đầu những năm 2000 đã suy luận rằng, Amalthea không khác gì một đống gạch vụn được giữ lỏng lẻo với nhau chứ không phải là đá rắn.

Giờ đây, Juno đã theo dõi Amalthea lần đầu tiên, trong chuyến bay gần sao Mộc lần thứ 59 của tàu vũ trụ, diễn ra vào ngày 7/3 năm nay. Quỹ đạo của Juno là một quỹ đạo dài, quay quanh hành tinh khí khổng lồ, với một cuộc chạm trán gần nhau cứ sau 53 ngày Trái đất.

Juno phát hiện ra Amalthea như một đốm đen nhỏ ban đầu xuất hiện trên một trong những vành đai mây đen, hồng hào của sao Mộc và sau đó di chuyển qua Vết Đỏ Lớn. Vết Đỏ Lớn là một cơn bão xoáy nghịch rộng lớn hiện có đường kính 12.500km, trong khi Amalthea nhỏ bé được hình dung cách 181.000km phía trên đỉnh các đám mây của sao Mộc.

Trên thực tế, Amalthea có quỹ đạo ngắn thứ ba trong số các mặt trăng của sao Mộc, quay quanh hành tinh khổng lồ cứ sau 0,5 ngày Trái đất trên quỹ đạo bên trong so với quỹ đạo của núi lửa Io. Nó tỏa sáng ở cường độ +14, và với độ sáng chói của nó rất gần với sao Mộc.

Amalthea là thiên thể đỏ nhất trong Hệ Mặt trời. Danh tính của lớp phủ màu đỏ này vẫn chưa được xác định, nhưng có một khả năng đó là lưu huỳnh đã được núi lửa trên Io phun ra và di chuyển xuyên không gian đến gần Amalthea.

Có một bí ẩn thậm chí còn sâu sắc hơn với Amalthea, đó là nó tỏa ra nhiều nhiệt hơn so với lượng nhiệt nhận được từ mặt trời. Một mặt trăng nhỏ như Amalthea lấy thêm năng lượng này từ đâu là câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Nhà khoa học vũ trụ hàng đầu Trung Quốc nói tàu Ấn Độ không đáp xuống cực nam Mặt trăng

Nhà khoa học vũ trụ hàng đầu Trung Quốc nói tàu Ấn Độ không đáp xuống cực nam Mặt trăng

“Cha đẻ” của chương trình khám phá Mặt trăng của Trung Quốc vừa phản bác khẳng định của Ấn Độ rằng tàu Chandrayaan-3 đã đổ bộ xuống cực nam Mặt trăng.

Đăng ngày: 26/10/2026
Liên tiếp tìm thấy 2 siêu Trái đất nữa, 1 trong số đó nằm trong "vùng vàng sự sống"!

Liên tiếp tìm thấy 2 siêu Trái đất nữa, 1 trong số đó nằm trong "vùng vàng sự sống"!

Giới thiên văn học liên tiếp nhận tin vui từ việc phát hiện ra các siêu Trái đất gần Thái Dương Hệ!

Đăng ngày: 24/10/2026
Hiện tượng kinh ngạc trong không gian: Tại sao Trạm vũ trụ quốc tế lại rỉ sét?

Hiện tượng kinh ngạc trong không gian: Tại sao Trạm vũ trụ quốc tế lại rỉ sét?

Trong vũ trụ rộng lớn, Trạm vũ trụ quốc tế giống như một ngôi sao sáng, thu hút những phi hành gia giỏi nhất thế giới tập trung về đây.

Đăng ngày: 23/10/2026
Phát hiện "hóa thạch" 13 tỉ năm tuổi của vụ nổ Big Bang

Phát hiện "hóa thạch" 13 tỉ năm tuổi của vụ nổ Big Bang

Quả bong bóng khổng lồ được đặt tên là Ho’oleilana, có tâm nằm cách thiên hà Milky Way 820 triệu năm ánh sáng, có thể chính là tàn tích "hóa thạch" của sự kiện khai sinh vũ trụ.

Đăng ngày: 23/10/2026
Phát hiện “xương sống” của sinh vật trên mặt trăng sao Mộc

Phát hiện “xương sống” của sinh vật trên mặt trăng sao Mộc

Siêu kính viễn vọng James Webb đã có phát hiện "vàng" khi soi kỹ mặt trăng Sao Mộc Europa, một trong những nơi mà NASA tin tưởng nhất về khả năng có sinh vật ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 23/10/2026
Tổng thống Mỹ công bố cửa sổ vào thế giới 13 tỉ năm trước

Tổng thống Mỹ công bố cửa sổ vào thế giới 13 tỉ năm trước

Hình ảnh đầy đủ màu sắc và rõ nét đầu tiên từ kính viễn vọng không gian James Webb 9 tỉ USD đã đem đến cho nhân loại cái nhìn chi tiết nhất về vũ trụ sơ khai - hơn 13 tỉ năm trước.

Đăng ngày: 23/10/2026
Lần đầu tiên NASA chụp được 3 vật thể từ “thế giới bên kia”

Lần đầu tiên NASA chụp được 3 vật thể từ “thế giới bên kia”

Chúng là 3 vật thể "trong truyền thuyết" sáng gấp 10 tỉ lần Mặt trời, làm bằng loại vật chất đối lập và có thể đã "tuyệt chủng" hàng tỉ năm trước khi gửi 4 bóng ma đến người Trái đất.

Đăng ngày: 23/10/2026
Khoa Học News